{"id":10384,"date":"2026-08-04T09:52:23","date_gmt":"2026-08-04T14:52:23","guid":{"rendered":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/"},"modified":"2026-08-04T09:52:23","modified_gmt":"2026-08-04T14:52:23","slug":"intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto","status":"publish","type":"simposio","link":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/","title":{"rendered":"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE\nO SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO"},"content":{"rendered":"<p>Intermit\u00eancias da morte<br \/>\nO nosso simp\u00f3sio prop\u00f5e refletir, a partir de diferentes perspetivas disciplinares, sobre a perda e o luto. Que lutos atravessamos no mundo contempor\u00e2neo, a partir da experi\u00eancia situada nos nossos pa\u00edses latino-americanos? Como habitamos o espa\u00e7o e percecionamos o sentido do tempo quando a viv\u00eancia da morte nos afeta? Que tecidos culturais entrela\u00e7amos para sarar feridas? Com que arquivos (dom\u00e9sticos e institucionais) dialogamos no momento de gerir as nossas perdas a partir da escrita, da cria\u00e7\u00e3o art\u00edstica, do acompanhamento sociocultural, do pensamento cr\u00edtico? Em que l\u00edngua pensamos e narramos a morte?, pois o luto exige das nossas bocas que voltem a entrar na linguagem, que fa\u00e7am nossas palavras antes alheias, que inventem um tempo gramatical para falar dos nossos mortos no presente e exteriorizar o lamento. Ou talvez cal\u00e1-lo. A fil\u00f3sofa belga Vinciane Despret prop\u00f5e que os mortos s\u00f3 est\u00e3o verdadeiramente mortos se deixarmos de lhes dar conversa; ou seja, conserva\u00e7\u00e3o. Que rituais, escritas, pr\u00e1ticas inventamos os que permanecemos deste lado para continuar a conversa com os nossos mortos, para n\u00e3o os esquecer, dar-lhes um plus de exist\u00eancia e criar-lhes um lugar que os acolha? Como confrontamos o passado e as vozes que v\u00eam de tr\u00e1s, para irromper no presente dos vivos, no momento de inscrever filia\u00e7\u00f5es e mem\u00f3rias coletivas? O que fazemos com o peso dos legados e como interpretamos a heran\u00e7a recebida, no processo de construir relatos identit\u00e1rios e genealogias comuns?<\/p>\n<p>David Le Breton distingue dor e sofrimento: a dor surge do uso m\u00e9dico, alude \u00e0 experi\u00eancia sensorial, \u00e0 nocicep\u00e7\u00e3o. J\u00e1 o sofrimento \u00e9 o resultado percetivo daquela; conduz-nos ao terreno do sentido, do simb\u00f3lico. Perdas, luto, morte s\u00e3o acontecimentos inevit\u00e1veis e constantes nas nossas vidas, que nos remetem para diversas formas de morte. O luto \u00e9 o tr\u00e2nsito que seguimos entre a vida e a morte. Entre a morte e o regresso \u00e0 vida, movemo-nos com a certeza de termos perdido algo e de nos transformarmos. O luto n\u00e3o nos deixa inc\u00f3lumes. Fazer o luto e fecundar novos horizontes s\u00e3o uma s\u00f3 coisa. Perguntamo-nos em que lugares se situam os mortos a partir da vis\u00e3o dos vivos. Pois a morte reorganiza o ritmo de quem fica para habitar, sobreviver e narrar o mundo. As nossas sociedades mudaram nos \u00faltimos anos, deixando nuas e desritualizadas as experi\u00eancias da morte que se apresentam diante dos nossos olhos, desprovidas de nomes, de hist\u00f3ria ou de empatia. O lugar sagrado da mortalidade \u00e9 constantemente arrebatado pela realidade dos espa\u00e7os armados. As mortes violentas e em s\u00e9rie nos nossos pa\u00edses alteram o sentido da conviv\u00eancia, a possibilidade de um mundo em comum. O luto vive-se individualmente e, ao mesmo tempo, em coletividade. Somos uma comunidade dolente. Os c\u00f3digos de cuidar da vida e respeitar a morte diluem-se no mundo perante a escalada de viol\u00eancia. Da\u00ed a necessidade de os pensar, de os gerir, de os reinventar.<\/p>\n","protected":false},"template":"","simposio_area":[64],"class_list":["post-10384","simposio","type-simposio","status-publish","hentry","simposio_area-literatura"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_PT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Intermit\u00eancias da morte O nosso simp\u00f3sio prop\u00f5e refletir, a partir de diferentes perspetivas disciplinares, sobre a perda e o luto. Que lutos atravessamos no mundo contempor\u00e2neo, a partir da experi\u00eancia situada nos nossos pa\u00edses latino-americanos? Como habitamos o espa\u00e7o e percecionamos o sentido do tempo quando a viv\u00eancia da morte nos afeta? Que tecidos culturais [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tempo estimado de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/simposio\\\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/simposio\\\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\\\/\",\"name\":\"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-08-04T14:52:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/simposio\\\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-PT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/simposio\\\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/simposio\\\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/\",\"name\":\"59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas\",\"description\":\"Del 5 al 9 de julio de 2027 en Medell\u00edn (UPB). Tradici\u00f3n e innovaci\u00f3n: las memorias de las Am\u00e9ricas. \u00c1reas tem\u00e1ticas, simposios, ponencias, mesas redondas y m\u00e1s.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/congresoica.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-PT\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/","og_locale":"pt_PT","og_type":"article","og_title":"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas","og_description":"Intermit\u00eancias da morte O nosso simp\u00f3sio prop\u00f5e refletir, a partir de diferentes perspetivas disciplinares, sobre a perda e o luto. Que lutos atravessamos no mundo contempor\u00e2neo, a partir da experi\u00eancia situada nos nossos pa\u00edses latino-americanos? Como habitamos o espa\u00e7o e percecionamos o sentido do tempo quando a viv\u00eancia da morte nos afeta? Que tecidos culturais [&hellip;]","og_url":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/","og_site_name":"59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tempo estimado de leitura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/","url":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/","name":"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO - 59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas","isPartOf":{"@id":"https:\/\/congresoica.org\/#website"},"datePublished":"2026-08-04T14:52:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-PT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/congresoica.org\/simposio\/intermitencias-da-morteo-simposio-corresponde-a-um-espaco-de-leitura-entre-varios-colegas-que-a-partir-de-diferentes-areas-disciplinares-pensamos-a-morte-e-o-luto\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/congresoica.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"INTERMIT\u00caNCIAS DA MORTE O SIMP\u00d3SIO CORRESPONDE A UM ESPA\u00c7O DE LEITURA ENTRE V\u00c1RIOS COLEGAS QUE, A PARTIR DE DIFERENTES \u00c1REAS DISCIPLINARES, PENSAMOS A MORTE E O LUTO"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/congresoica.org\/#website","url":"https:\/\/congresoica.org\/","name":"59\u00ba Congreso Internacional de Americanistas","description":"Del 5 al 9 de julio de 2027 en Medell\u00edn (UPB). Tradici\u00f3n e innovaci\u00f3n: las memorias de las Am\u00e9ricas. \u00c1reas tem\u00e1ticas, simposios, ponencias, mesas redondas y m\u00e1s.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/congresoica.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-PT"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/wp-json\/wp\/v2\/simposio\/10384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/wp-json\/wp\/v2\/simposio"}],"about":[{"href":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/simposio"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"simposio_area","embeddable":true,"href":"https:\/\/congresoica.org\/pt-pt\/wp-json\/wp\/v2\/simposio_area?post=10384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}